https://dspace.piwet.pulawy.pl/xmlui/handle/123456789/7 Sat, 01 Aug 2026 05:37:01 GMT 2026-08-01T05:37:01Z https://dspace.piwet.pulawy.pl/xmlui/handle/123456789/967 Zmienność genetyczna wirusa grypy ptaków u różnych gatunków drobiu Dziadek, Kamila Natalia Grypa ptaków (AI, ang. avian influenza) jest jedną z najważniejszych jednostek chorobowych drobiu i ptaków wolno żyjących, która widnieje na liście chorób Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt (WOAH, ang. World Organisation for Animal Health). Wybuchy ognisk AI pociągają za sobą ogromne straty materialne dla sektora drobiarskiego i powiązanych z nim gałęzi przemysłu, a ponadto stanowią narastające zagrożenie dla zdrowia publicznego. Czynnikiem etiologicznym AI jest wirus grypy ptaków (AIV) typu A –Alphainfluenzavirus z rodziny Orthomyxoviridae – charakteryzujący się wysoką zmiennością genetyczną. Jako wirus RNA o segmentowanym genomie, AIV nieustannie podlega dwóm podstawowym mechanizmom zmienności – dryfowi genetycznemu i reasortacji. Oba ww. mechanizmy warunkują stałą ewolucję wirusa, która może prowadzić do nabywania nowych cech adaptacyjnych, a nawet przełamywania barier międzygatunkowych. Wyróżnia się dwie formy AIV: nisko zjadliwą (LPAIV) oraz wysoce zjadliwą (HPAIV), a stosowana klasyfikacja opiera się na zdolności wirusa do wywoływania choroby w modelu in vivo – u kur. Przemiana LPAIV do formy HPAIV jest możliwa w wyniku spontanicznej mutacji w miejscu cięcia hemaglutyniny (HACS, ang. haemagglutinin cleavage site). Może do niej dojść np. w przypadku introdukcji LPAIV do drobiu na skutek kontaktu stada z naturalnymi gospodarzami i rezerwuarem AIV w środowisku – przedstawicielami rzędów blaszkodziobych i siewkowych. Śledzenie zmienności AIV w warunkach naturalnych oraz eksperymentalne badanie jej mechanizmów pozwala lepiej zrozumieć dynamikę epidemii, w tym proces przełamywania barier międzygatunkowych, stanowiąc element wczesnego ostrzegania przed pojawianiem się wariantów potencjalnie niebezpiecznych dla zwierząt i ludzi. Wyniki badań uzyskane w ramach rozprawy doktorskiej sugerują, że konieczne jest wzmocnienie monitoringu AIV w populacji wolno żyjącej, który będzie obejmować wykrywanie oraz analizę genomową nie tylko HPAIV, ale również LPAIV. W tym zakresie należy położyć szczególny nacisk na identyfikację i śledzenie markerów genetycznych o potencjale funkcjonalnym. Ponieważ mechanizmy adaptacji AIV pozostają w dużej mierze niepoznane, zasadne wydaje się również kontynuowanie badań nad ewolucją wirusów AI. Niemniej jednak, konieczne jest uwzględnienie czynników immunologicznych gospodarza. Wed, 01 Jan 2025 00:00:00 GMT https://dspace.piwet.pulawy.pl/xmlui/handle/123456789/967 2025-01-01T00:00:00Z https://dspace.piwet.pulawy.pl/xmlui/handle/123456789/755 Charakterystyka molekularna szczepów polyomawirusa i cirkowirusa gęsiego izolowanych od gęsi w Polsce Piekarska, Karolina Rozwój hodowli gęsi oraz kaczek w Polsce jest z roku na roku coraz bardziej dynamiczny. Jednak wielkostadny chów niesie za sobą wysokie ryzyko wybuchu chorób zakaźnych, a zwłaszcza chorób o etiologii wirusowej. Ważnym ogniwem w transmisji patogenów są ptaki wolno żyjące oraz specyfika wolnowybiegowej hodowli gęsi wymagająca dostępu do zbiorników wodnych umiejscowionych na świeżym powietrzu. Główną rolę w ochronie stad drobiu wodnego przed zakażeniem wirusowym pełni immunoprofilaktyka i bioasekuracja, znacząco ograniczająca ryzyko wprowadzenia patogenu na fermę. Najbardziej zakaźną i ostro przebiegającą chorobą wirusową drobiu wodnego jest choroba Derzsy’ego (DD), jednak coraz większe znaczenie epidemiologiczne oraz ekonomiczne zyskują zakażenia cirkowirusem gęsim (GoCV) mającym działanie immunosupresyjne oraz polyomawirusem gęsim (GHPV) wywołującym syndrom krwotocznego zapalenia nerek i jelit (HNEG), charakteryzujący się gwałtownym przebiegiem i wysoką śmiertelnością. Obiektem badań w niniejszej rozprawie były czynniki wirusowe, niezwykle ważne z punktu widzenia epidemiologicznego w przypadku hodowli drobiu wodnego, tj. GHPV oraz GoCV. W celu poznania sytuacji epidemiologicznej kraju podjęto badania nad oceną prewalencji GHPV i GoCV oraz charakterystyką molekularną krążących obecnie szczepów terenowych w Polsce. Przeprowadzone badania miały na celu opracowanie metod identyfikacji, a następnie analizę molekularną wybranych genów GHPV oraz GoCV. Określenie zmian w obrębie sekwencji nukleotydowych oraz aminokwasowych tych genów pozwoliło ocenić zmienność genetyczną szczepów terenowych pochodzących od gęsi hodowlanych w Polsce. Mon, 01 Jan 2024 00:00:00 GMT https://dspace.piwet.pulawy.pl/xmlui/handle/123456789/755 2024-01-01T00:00:00Z https://dspace.piwet.pulawy.pl/xmlui/handle/123456789/747 Identyfikacja zakażeń wirusowych u matek pszczoły miodnej (Apis mellifera L.) w Polsce Zdańska, Dagmara Pszczoły miodne jako organizmy eusocjalne żyją w rodzinach, które stanowią dogodne środowisko do rozprzestrzeniania się wielu patogenów, w tym entomopatogennych wirusów. Dotychczas u pszczół wykryto ponad siedemdziesiąt gatunków wirusów, wśród których największym zagrożeniem są wirusy: zdeformowanych skrzydeł (DWV), ostrego paraliżu pszczół (ABPV), chronicznego paraliżu pszczół (CBPV), choroby woreczkowej czerwiu (SBV), choroby czarnych mateczników (BQCV), a także izraelski wirus ostrego paraliżu pszczół (IAPV). Szczególną rolę w szerzeniu się infekcji wirusowych w rodzinie pszczelej odgrywają matki pszczele ze względu na możliwość transowarialnego przenoszenia zakażeń na kolejne pokolenia owadów. Infekcje wirusowe u pszczół mają na ogół przebieg bezobjawowy, dlatego ich rozpoznanie możliwe jest jedynie przy wykorzystaniu czułych i specyficznych metod diagnostycznych. Celem pracy było opracowanie i walidacja testów multiplex RT-PCR (mRT-PCR) zawierających kontrolę wewnętrzną amplifikacji (IAC) do wykrywania: CBPV, dicistrowirusów (ABPV, IAPV, BQCV) i iflawirusów (DWV, SBV) pszczół oraz ocena występowania zakażeń wirusowych w populacji matek pszczelich pochodzących z polskich pasiek produkcyjnych przy użyciu opracowanych testów molekularnych. Ponadto podjęto próbę oceny wpływu wybranych czynników abiotycznych, do których należą wiek matek pszczelich, liczebność pasiek i ich geograficzne rozmieszczenie, a także czynników biotycznych, jak obecność roztocza V. destructor i mikrosporydiów Nosema spp. w rodzinie pszczelej na występowanie zakażeń wirusowych u matek. Do opracowania i walidacji testów Ifla-CBPV i Dicistro mRT-PCR wykorzystano homogenaty pszczół zarówno zdrowych jak i zakażonych wirusami, wirusowe RNA oraz DNA chorobotwórczych dla pszczół bakterii z rodzaju: Paenibacillus, Melissococcus, Enterococcus i Pseudomonas. Badania epidemiologiczne przeprowadzono na 239 martwych matkach pszczelich pobranych w latach 2017-2022 w 136 pasiekach produkcyjnych zlokalizowanych na terenie całej Polski, w których obserwowano zwiększoną śmiertelność pszczół, trudności z przyjmowaniem przez rodziny pszczele nowych matek lub ich słabe czerwienie. Mon, 01 Jan 2024 00:00:00 GMT https://dspace.piwet.pulawy.pl/xmlui/handle/123456789/747 2024-01-01T00:00:00Z https://dspace.piwet.pulawy.pl/xmlui/handle/123456789/692 Zatrucia zwierząt rodentycydami antykoagulacyjnymi - aspekty analityczne i ocena zagrożeń Sell, Bartosz Celem pracy było opracowanie metody rodentycydów antykoagulacyjnych w materiale biologicznym, który będzie można zastosować w diagnostyce toksykologicznej zatruć zwierząt oraz do określenia narażenia na zatrucia pośrednie zwierząt drapieżnych, które żywią się padłymi lub osłabionymi osobnikami. We wstępie pracy przedstawiono rys historyczny odkrycia związków hydroksykumarynowych, rozwoju prac nad nowymi substancjami oraz ich roli w medycynie i ochronie płodów rolnych. Szczególną uwagę poświęcono charakterystyce rodentycydów, ich budowie chemicznej, toksykodynamice i toksykokinetyce oraz zagadnieniom analitycznym związanym ze sposobem przygotowania próbek, zastosowaniu odpowiedniej techniki analitycznej, jak również kryteriom stawianym metodom, które są stosowane w weterynaryjnej diagnostyce toksykologicznej. W dalszej części przedstawiono cel i założenia pracy, opisano sposób postępowania z poszczególnymi rodzajami próbek oraz substancjami i roztworami wzorcowymi oraz wieloskładnikową metodę przesiewową, która umożliwia wykrycie różnych potencjalnie toksycznych dla zwierząt substancji, w tym również rodentycydów. Opisano sposób postępowania przy opracowywaniu odpowiednio precyzyjnej, szybkiej i dokładnej metody analitycznej dedykowanej oznaczaniu rodentycydów antykoagulacyjnych, którą następnie poddano procesowi walidacji. W obu metodach do wykrywania i oznaczania analizowanych substancji wykorzystano chromatografię cieczową sprzężoną z tandemową spektrometrią mas (LC-MS-MS). Mon, 01 Jan 2024 00:00:00 GMT https://dspace.piwet.pulawy.pl/xmlui/handle/123456789/692 2024-01-01T00:00:00Z